Haftalık video oyun oynama saatleri ne ölçüde basit bir eğlence olarak kabul edilebilir ve ne zaman sağlığı olumsuz etkilemeye başlar? Yeni bir bilimsel çalışma, bu yaklaşık sınıra bir rakam veriyor ve belirli bir noktanın ötesinde gençlerin beslenmesinin, uykusunun ve vücut ağırlığının olumsuz etkilenebileceğini gösteriyor.
Curtin Üniversitesi (Avustralya) öncülüğünde yapılan ve Nutrition adlı bilimsel dergide yayınlanan araştırma , çok spesifik bir eşiğe işaret ediyor: Haftada 10 saatten fazla video oyunu oynayanların , bu süreden daha az oynayanlara göre daha kötü beslenme alışkanlıkları, dinlenme ve kilo göstergelerine sahip olduğu görülüyor. Bu, oyun oynamayı şeytanlaştırmakla ilgili değil, aksine aşırı ekran süresine odaklanmakla ilgili.
Soruşturma nasıl yürütüldü?
Çalışma, Batı Avustralya'daki beş yükseköğretim kurumundan, yaş ortalaması yaklaşık 20 olan 317 üniversite öğrencisine odaklandı . Tüm öğrenciler, oyun oynama süreleri ve yaşam tarzlarının çeşitli yönleriyle ilgili anketleri yanıtlayarak araştırmacıların alışkanlıkları hakkında oldukça ayrıntılı bir profil oluşturmalarını sağladı.
Ekip, bildirilen haftalık oyun oynama saatlerine dayanarak katılımcıları üç farklı gruba ayırdı: "düşük oyun oynayanlar" (haftada 0 ila 5 saat), "orta oyun oynayanlar" (5 ila 10 saat) ve "yüksek oyun oynayanlar" (haftada 10 saatten fazla). Bu ayrım, daha sonra gruplar arasındaki sağlık farklılıklarını karşılaştırmak için temel oluşturdu.
Gruplar oluşturulduktan sonra, diyet kalitesi , vücut kitle indeksi (VKİ) ve uyku kalitesi gibi değişkenler analiz edildi . Bu amaçla, özel diyet anketleri ve son bir ay içindeki dinlenme ve uyku bozukluklarını ölçen iyi bilinen Pittsburgh Uyku Kalitesi Endeksi (PSQI) dahil olmak üzere geçerliliği kanıtlanmış araçlar kullanıldı.
Amaç, haftalık oyun oynama süresinin bu sağlık göstergelerinde ölçülebilir değişikliklerle ilişkili olup olmadığını belirlemekti. Başka bir deyişle, oyun konsolu veya bilgisayarla uzun saatler geçirmenin gerçekten daha kötü beslenme alışkanlıklarına, daha kötü uykuya veya kilo artışına yol açıp açmadığını tespit etmekti.
Araştırmacılar, genç Avrupalıları ve İspanyolları da etkileyen bir gerçeklikten yola çıkıyor: Dijital eğlence üniversite hayatında normalleşti ve boş zamanın büyük bir kısmı video oyunları, sosyal ağlar ve çevrimiçi içerik arasında geçiyor ; bu da diğer daha sağlıklı rutinlerin yerini alabiliyor.
Saat 10 eşiği: manzaranın değiştiği an
Çalışmanın temel bulgusu, en büyük sıçramanın seyrek oyun oynayanlar ile orta düzeyde oyun oynayanlar arasında değil, haftada 10 saati aşan oyun oynama sürelerinde meydana geldiğidir . O noktaya kadar, sağlık profilleri şaşırtıcı derecede benzerdi.
Curtin Üniversitesi Halk Sağlığı Okulu'ndan Profesör Mario Siervo'ya göre , düşük ve orta düzeyde egzersiz yapanlar kilo, beslenme ve uyku açısından benzer kalıplar gösterdi. Açık fark, haftada 10 saati aşan grupta ortaya çıktı ; bu grupta analiz edilen hemen hemen tüm alanlarda daha kötü sonuçlar gözlemlendi.
Yazarlar, riskin video oyunlarını bir eğlence aktivitesi olarak oynamaktan ziyade, yoğun ve sürekli kullanımda yattığını vurguluyorlar . Başka bir deyişle, sorun genç bir üniversite öğrencisinin haftada birkaç oyun oynaması değil, konsolun veya bilgisayarın boş zamanlarının baskın aktivitesi haline gelmesi ve diğer sağlık koruyucu davranışların yerini almasıdır.
Bu nokta, akademik baskılar, stres ve bilgisayar başında geçirilen uzun saatlerin zaten günlük yaşamlarını şekillendirdiği birçok Avrupalı öğrenci için gerçeklikle örtüşüyor. Buna bir de video oyunlarına harcanan önemli miktarda zaman eklendiğinde , fiziksel aktivite yapma, keyifli yemek pişirme veya düzenli uyku düzenini koruma fırsatları daha da sınırlı hale geliyor.
Araştırmacıların kesin bir sınır değil, yaklaşık bir dönüm noktasından bahsettiklerini açıklığa kavuşturmakta fayda var : 11. saatte her şey otomatik olarak kötüye gitmiyor, ancak o andan itibaren diyet, kilo ve dinlenme ile ilgili sorunların ortaya çıkma olasılığı artmaya başlıyor.
Beslenme ve kilo: oyun oynamanın etkisi
Gruplar arasındaki farklılıkların en belirgin olduğu alanlardan biri de beslenme kalitesiydi . Haftada 10 saatten fazla oyun oynayan gençlerin, beslenmelerinin dengeli ve çeşitli olup olmadığını değerlendiren ölçeklerde daha düşük puanlar aldıkları görüldü.
Pratikte bu, çocuklar arasında sağlıksız atıştırmalıklar , fast food, şekerli içecekler ve enerji içeceklerinin yanı sıra yağ ve tuz oranı yüksek gıdaların tüketiminin artmasına ve meyve, sebze ve diğer taze ürünlerin alımının azalmasına yol açmaktadır. Çalışma, stres, fiziksel aktivite ve diğer yaşam tarzı faktörleri dikkate alındıktan sonra bile , haftada ek olarak oynanan her saat için beslenme kalitesi puanlarında bir düşüş gözlemlendiğini göstermektedir.
Farklılıklar sadece yedikleriyle sınırlı değil; vücut ağırlıklarına da yansıyor . "Uzun boylu oyuncular" grubunun ortalama BMI değeri 26,3 kg/m² olup , sağlıklı kabul edilen aralığın üzerindedir. Buna karşılık, daha az oyun süresi alan gruplar daha istenen değerleri koruyarak, düşük ve orta boylu oyuncular arasında sırasıyla ortalama BMI değerleri 22,2 ve 22,8 kg/m² olmuştur.
Ayrıca, haftada 10 saatten fazla oyun oynayanlar arasında , aşırı kilolu ve obezite oranlarının önemli ölçüde daha yüksek olduğu gözlemlendi . Bu yoğun oyuncu grubunda, haftada 10 saatten az oyun oynayan katılımcılara kıyasla, yaklaşık %38'i aşırı kilolu ve %24'ü obezdi; bu oranlar sırasıyla %21,1 ve %4,9 idi.
Yazarlar oldukça sezgisel bir mekanizmaya işaret ediyor: Boş zamanınızın büyük bir kısmını ekran karşısında oturarak geçiriyorsanız, fiziksel aktiviteyi azaltmak ve fast food'a yönelmek daha kolaydır. Zamanla, bu hareketsiz yaşam tarzı ve kötü beslenme kombinasyonu , tartıda ve vücut kompozisyonunda kendini gösterir.
Ancak araştırma ekibi, çalışmanın genç Avustralyalılarla yapıldığını , bu nedenle dijital eğlence ve yeme alışkanlıklarının birçok ortak noktası olmasına rağmen, bu rakamların benzer şekilde tekrarlanıp tekrarlanmadığını doğrulamak için İspanya ve diğer Avrupa ülkelerine odaklanan daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulacağını belirtiyor.
Ekran başında geçirilen süre arttığında uyku düzeni nasıl etkilenir?
Araştırmanın diğer önemli odak noktası uykuydu. Çalışma, genel olarak tüm öğrenci gruplarının uyku kalitesinde iyileşme potansiyeli olduğunu bildirdiğini gösteriyor . Buna rağmen, Pittsburgh Uyku Kalitesi Endeksi puanları, en çok oyun oynayan katılımcılarda açıkça daha kötüydü.
Orta ve yoğun oyun oynayanlar, düşük sıklıkta oyun oynayan gruba kıyasla daha fazla gece uyanması, uykuya dalmada zorluk ve yetersiz dinlenme hissi bildirdiler . Anketlerde, yüksek sıklıkta oyun oynayan grup ortalama 7 puanlık bir PSQI puanı elde ederken , daha az sıklıkta oyun oynayanlar yaklaşık 6 puan aldı; bu fark, daha parçalı ve daha düşük kaliteli bir uykuya işaret etmektedir.
Araştırma, oyun oynama saatleri ile uyku bozukluğu arasında önemli bir bağlantı buldu . Video oyunlarına harcanan süre ne kadar fazla olursa, geç yatma, sabahın erken saatlerine kadar oyun oynama veya ekran ışığı ve oyunun kendi aktivasyonu nedeniyle uykunun bozulması olasılığı da o kadar artar.
Uzmanlar, "sadece bir maç daha" zihniyetine kapılmanın veya uzun süreli gece geç saatlere kadar oyun oynamanın biyolojik saati bozabileceğini , yatma saatini değiştirebileceğini ve gerçek uyku süresini azaltabileceğini belirtiyor. Orta vadede, bu yetersiz dinlenme akademik performansı, ruh halini ve konsantrasyonu etkiliyor.
Öğrencilerin önemli bir kısmının eğitim, iş ve dijital eğlenceyi bir arada yürüttüğü Avrupa bağlamında, düzensiz ve kısa uyku süreleri , video oyunları da dahil olmak üzere ekranların yoğun kullanımının önemli bir rol oynadığı, giderek artan bir halk sağlığı sorunu haline gelmektedir.
Nedensellik üzerine yapılan araştırmanın söyledikleri (ve söylemedikleri)
Veriler çarpıcı olsa da, araştırmacılar yorumlamada temkinli davranıyorlar. Curtin Üniversitesi ekibi, çalışmalarının video oyunları ile beslenme, uyku veya vücut ağırlığı sorunları arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi göstermediğini , bunun yerine aşırı oyun oynamanın risk faktörlerinde artışla açık bir şekilde bağlantılı olduğunu vurguluyor.
Başka bir deyişle, çalışma video oyunlarının kendi başlarına obeziteye veya uykusuzluğa neden olduğunu iddia etmiyor. Çalışmanın öne sürdüğü şey, yoğun ve kontrolsüz kullanımın daha sağlıksız davranışlarla bağlantılı olduğudur: daha fazla kalori içeren atıştırmalıklar, daha az fiziksel aktivite ve daha düzensiz uyku programları.
Yazarlar, hem oyun oynama süresini hem de sağlık alışkanlıklarını etkileyen altta yatan faktörler olabileceğini açıklıyor. Örneğin, daha fazla stres yaşayan, daha az sosyal desteğe sahip veya zaman yönetimi konusunda daha zayıf olan gençler , beslenmelerine ve dinlenmelerine daha az dikkat ederken video oyunlarına daha sık yönelebilirler.
Bu nedenle araştırma ekibi, aşırı kumarın diğer yaşam tarzı sorunlarının doğrudan bir nedeni mi yoksa bir göstergesi mi olduğunu belirlemek için Avrupa ülkeleri de dahil olmak üzere diğer coğrafi bağlamlarda daha fazla uzunlamasına çalışma ve araştırma yapmanın gerekli olduğuna inanmaktadır.
Bu önlemlere rağmen, sonuçlarda tekrarlanan örüntü oldukça tutarlı: düşük veya orta seviyelere kadar oyun, sağlıklı bir yaşam tarzına oldukça iyi uyuyor gibi görünüyor; 10 saatlik eşik aşıldığında ise risk göstergeleri artmaya başlıyor.
Araştırma, daha sağlıklı oyun oynamak için hangi alışkanlıkları öneriyor?
Araştırma, verileri sunmanın ötesinde, aşırı video oyun saatlerinin gençlerin sağlığı üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak için bir dizi pratik öneri sunuyor.
İlk adım , oyun oynama süresini orta düzeyde tutmaya çalışmaktır . Bu, video oyunlarını yasaklamak anlamına gelmez, aksine oyunların haftanın baskın aktivitesi haline gelmesini önlemekle ilgilidir. Pratik anlamda bu, haftalık toplam sürenin sürekli olarak 10 saati aşmamasını sağlamak anlamına gelir.
Özellikle hafta içi veya okul günlerinde gece geç saatlerde oyun oynamaktan kaçınmanız da önerilir . Ekranınızı daha erken kapatmak ve yatmadan önce cihazlardan uzak bir süre ayırmak, uyku kalitesini artırmaya ve vücudunuzun uykuya hazırlanmasına yardımcı olabilir.
Çalışma, oyun seansları sırasında düzenli molalar vermenin , kalkıp bacaklarınızı germenin ve su içmek veya daha sağlıklı bir atıştırmalık yemek için fırsattan yararlanmanın önemini vurguluyor . Düzenli aralıklarla mola vermek sadece kan dolaşımını ve duruşu iyileştirmekle kalmaz, aynı zamanda zamanı takip etmeme riskini de azaltır.
Yazarlar, beslenme açısından, tipik aşırı işlenmiş atıştırmalıkların yerine daha dengeli seçenekler öneriyor: taze, yıkanmış, yemeye hazır meyveler, doğal kuruyemişler, yoğurt veya temel malzemelerle yapılan basit sandviçler. Bu şekilde, oyun fast food ve yüksek kalorili seçeneklere daha az bağımlı hale geliyor.
Son olarak, gençlerin her hafta düzenli olarak belirli bir süre fiziksel aktiviteye ayırmaları teşvik ediliyor ; bu, organize sporlar, yürüyüş, bisiklet sürme veya evde egzersiz yapma olabilir. Bu hareket anlarını dahil etmek, ekran karşısında oturarak geçirdiğimiz zamanı kısmen telafi edebilir.
Araştırmacılar, üniversite alışkanlıklarının yetişkinlikte de devam etme eğiliminde olduğunu , bu nedenle bu aşamada dijital eğlence, dinlenme, beslenme ve egzersiz arasında denge kurmayı öğrenmenin, daha sonraki sağlık sorunlarından kaçınmak için çok önemli olduğunu belirtiyor . Temel mesaj basit: video oyunları rutininizin bir parçası olabilir, ancak oyun oynamaya harcanan zamana dikkat etmek ve sağlığınızı gerçekten koruyan alışkanlıkların önüne geçmemelerini sağlamak önemlidir.
